Erasmus programı, Avrupa Birliği tarafından yürütülen bir değişim programıdır. Erasmus programı Avrupa Birliği ülkeleri (Erasmus Ka 131) ile aday ülkelerdeki (Erasmus Ka 171) yükseköğretim kurumlarının işbirliğini teşvik ederek, üniversiteler arası eğitimde kalitenin arttırılmasını ve geliştirilmesini amaç edinmektedir. Bu program, öğrencilere uluslararası bir eğitim olanağı sağlamak ve ülkeler arasındaki iş birliğini artırmak amacıyla oluşturulmuştur. Akademik değişim ve gençlik değişim programlarının yanı sıra staj, iş ve spor alanlarında iş birliği projelerini de içermektedir. Değişimler sayesinde, katılımcılar yurtdışı deneyimi yaşayarak, farklı kültür ve yaşam tarzlarını yerinde görme ve öğrenme imkanı bulurlar.
Erasmus programı önlisans, lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencilerine yönelik yurtdışı eğitim ve staj imkanı sunmasının yanı sıra, öğretim üyeleri (personel) için de ders alma, ders verme ve bir takım akademik proje işbirliklerini içermektedir. Program, öğrencilere ve öğretim elemanlarına uluslararası eğitimlere dahil olma, araştırma projelerine katılma, akademik müfredat geliştirmede önemli uluslararası fırsatlar sunmaktadır.
2007-2013 yılları arasında Hayat Boyu Öğrenme Programları kapsamında uygulanan Erasmus programı, 2014 yılından beri Erasmus+ olarak uygulanmaktadır. Hayat Boyu Öğrenme ismi altında uygulanan birçok program (Comenius, Erasmus, Leonardo da Vinci programları ile Gençlik Programı ve 5 uluslararası iş birliği programı: Erasmus Mundus, Tempus, Alfa, Edulink ve Sanayileşmiş Ülkelerle İş Birliği Programı) Erasmus çatısı altında toplanmıştır. Kapsamlı bir öğrenci değişim ve kültür programı olan Erasmus programı katılımcıların hayatlarının bir döneminde yurtdışında eğitim almaları, eğitim vermeleri veya yabancı bir şirkette staj yapmalarına imkan tanımaktadır.Yükseköğretimde öğrenci hareketliliğine, yükseköğretim kurumlarında örgün eğitimde kayıtlı öğrenciler katılabilirler. Erasmus programının kapsadığı öğrenci hareketliliği iki şekilde gerçekleşmektedir.
1-Öğrenim Hareketliliği
Erasmus Öğrenci Öğrenim Hareketliliği ile Türkiye'de örgün eğitim veren Erasmus Üniversite Beyannamesi (EÜB) sahibi bir yüksek öğretim kurumunda kayıtlı öğrenciler 1 akademik yıl içinde 1 veya 2 (3-12 ay arasında) dönemliğine diğer bir Avrupa ülkesi EÜB sahibi yükseköğretim kurumunda değişim öğrencisi olma ve program dahilinde yurtdışında kaldıkları süre için mali destek alma şansına sahip olurlar. Verilen mali destek geri istenmeyecek olup, öğrencilerin bütün masraflarını karşılamak amaçlanmamakta, yalnızca hareketlilikten kaynaklanan ek masraflara yardımcı olmak istenmektedir. Seçilen öğrenciler istedikleri takdirde hibesiz ("0" hibeli) Erasmus öğrencisi" olarak Erasmus öğrencisi olabilirler.
Erasmus Öğrenim Hareketliliği kurumlararası anlaşmalar kapsamında yapılabilmektedir. Kurumlar, var olan anlaşmaları çerçevesinde gidecek Erasmus öğrencilerini belirlemek üzere öğrencilerine başvuru ilanında bulunurlar. Hareketlilik faaliyeti yalnızca birbirleriyle anlaşması olan Erasmus Üniversite Beyannamesi sahibi kurumlar arasında yapılabilmektedir. Öğrenim Hareketliliğinden faydalanabilmek için öğrencilerin kendi kurumlarının Erasmus Koordinatörlüklerine başvurmaları ve seçim sürecine dahil olmaları gerekir. Her kurum kendi başvuru ve seçim tarihlerini kendisi belirlemektedir.
Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi, hareketlilik dönemi başlamadan önce seçilecek Erasmus öğrencileri için yıllık ulusal öncelikleri ve seçilebilmeleri için gerekli olan kriterleri belirler. Yükseköğretim kurumları Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi Başkanlığı tarafından belirlenen seçim kriterlerine göre öğrencilerini seçerler.
Öğrencilerin seçim şartları ve hibe miktarları için lütfen ilgili akademik yılın Hayatboyu Öğrenme Ulusal Teklif Çağrısına bakınız.
Akademik Durum, Ders Kaydı ve Akademik Ücretler
Öğrencinin Türkiye'deki yükseköğretim kurumunda alması gereken derslere karşılık, gideceği kurumda eşdeğer gelen dersler belirlenir ve alınan derslerin tanınırlığı öğrenci, öğrencinin kendi kurumu ve gideceği kurum arasında değişim dönemi öncesinde imzalanan Öğrenim Anlaşması (Learning Agreement) ile kayıt ve güvence altına alınır. Ders isimlerinin ve içeriklerinin bire bir aynı olması beklenmez, ders içeriklerinin yüksek düzeyde benzeşmesi yeterlidir. Kurumların yetkilileri ve gidecek öğrenci tarafından atılması gereken imzaların tamamlanmış olduğu bir Öğrenim Anlaşmasında yer alan derslerin tanınacağı yükseköğretim kurumunun Erasmus Üniversite Beyannamesi başvurusu sırasında taahhüt edilmiştir ve aykırı hareket edilmesi halinde Merkez durumu Avrupa Komisyonu'na rapor etmekle yükümlüdür ve bu, kurumun Beyannamesi'nin iptal edilmesi ile neticelenebilir.
Ders seçimi yapılırken 1 dönem için 30, 1 yıl için 60 AKTS kredisi hedeflenmelidir. Öğrencinin, aldığı derslerin kredisinin 2/3'ü oranında kredi toplaması başarı hedefi olarak gözetilir. Başarılı sayılan öğrenciler, Türkiye'ye döndüklerinde eğitimlerinin yurt dışında geçirdikleri dönem(ler)ini Türkiye'de geçirmiş gibi sayılacaktır. Başarısız sayılan öğrenciler, eğitimlerine Erasmus öğrencisi olmadan evvel kaldıkları yerden devam edeceklerdir, ancak başarılı oldukları derslerin kredi toplamı karşılığı kadar derslerden muaf olurlar.
Erasmus öğrencileri Türkiye'de öğrencisi oldukları üniversiteye kayıtlarını yaptırırlar, yurt dışında geçirecekleri süre için öğrencilerin kayıt dondurması söz konusu değildir. Kayıt ve harç ücretleri öğrencilerin kayıtlı oldukları kendi kurumlarına yatırılır, gidilecek kuruma herhangi bir kayıt veya harç ücreti ödenmez. Ancak gidilecek kurum, kendi öğrencilerinden talep ettiği kayıt ve harç ücreti harici küçük meblağlı ödemeleri Erasmus öğrencilerinden de talep edebilir. Bu çeşit ödemelere örnek spor tesisleri abonelik ücreti, ulaşım ücreti olabilir.
2. Erasmus Staj Hareketliliği
Öğrenim (ders alma) hareketliliğinden farklı olarak, yükseköğretim kurumunda kayıtlı öğrencinin yurt dışındaki bir işletmede “staj” yapmasıdır. Bu iki hareketlilik türü amaçları yönünden birbirinden farklı olmakla birlikte Erasmus projesi içerisinde yer almaktadır. Staj hareketliliğinde amaç, öğrencinin öğrencisi olduğu mesleki eğitim alanında uluslararası bir iş deneyimi elde etmesini sağlamaktır.
Faaliyet süresi her bir öğretim kademesi için (önlisans, lisans, yüksek lisans, doktora) ayrı ayrı geçerli olmak üzere en az 2 ay en fazla 12 aydır. Erasmus Öğrenim Hareketliliği kurumlar arası anlaşmalar kapsamında yapılabilmektedir. Kurumlar, var olan anlaşmalar çerçevesinde gidecek Erasmus öğrencilerini belirlemek üzere öğrencilerine başvuru ilanında bulunurlar. Öğrenim Hareketliliğinden faydalanabilmek için öğrencilerin kendi kurumlarının Erasmus Koordinatörlüklerine başvurmaları ve seçim sürecine dahil olmaları gerekir. Her kurum kendi başvuru ve seçim tarihlerini kendisi belirlemektedir.
Yükseköğretim kurumunda kayıtlı öğrencinin yurtdışındaki bir işletmede veya organizasyonda mesleki eğitim alma ve/veya çalışma deneyimi kazanma sürecidir. Erasmus staj hareketliliği ile öğrenci, bir Avrupa ülkesinde, öğrencisi olduğu mesleki eğitim alanında uygulamalı iş deneyimi elde eder.
Öğrencinin faaliyet süresi lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencileri için 3 ile 12 ay arasında bir süredir. Meslek yüksekokulu gibi kısa dönemli yükseköğretim programları öğrencileri için asgari süre 2 aydan başlar, 12 aya kadar sürebilir.
Öğrencilerin faaliyete katılabilmeleri için Genişletilmiş Erasmus Üniversite Beyannamesi sahibi bir yükseköğretim kurumunda öğrenci olmaları; öğrencisi oldukları yükseköğretim kurumuna başvurmaları ve Erasmus kapsamında staj yapmak üzere seçilmeleri gerekmektedir.
Öğrencilere staj faaliyetleri için yurtdışında kaldıkları süre için mali destek verilir. Verilen mali destek geri istenmeyecek olup, öğrencilerin bütün masraflarını karşılamak amaçlanmamakta, yalnızca hareketlilikten kaynaklanan ek masraflara yardımcı olmak istenmektedir. Öğrenciler istedikleri takdirde hibesiz ("0" hibeli) Erasmus öğrencisi" olarak Erasmus öğrencisi olabilirler. Staj Yapılabilecek (Ev Sahibi) Kuruluşlar Kimler Olmalıdır?
Staja ev sahipliği yapacak kuruluşlar; işletmeler, eğitim merkezleri, araştırma merkezleri ve işletme tanımına uyan diğer kuruluşlar olabilir. Bu çerçevede uygun bir işletmeden kastedilen, büyüklüğü, yasal statüsü ve faaliyet gösterdiği ekonomik sektör ne olursa olsun, özel veya kamuya ait her tür kurum/kuruluş ile sosyal ekonomi dahil her tür ekonomik faaliyette bulunan girişimdir.
Ancak; diplomatik temsilcilikler, Avrupa Birliği Kurumları ile Avrupa Birliği (Topluluk) programlarını yürüten kuruluşlar bu faaliyet kapsamında ev sahipliği yapamazlar.
Öğrenci Staj Hareketliliğine Kimler, Nasıl Başvurabilir?
Erasmus Staj Faaliyetine katılabilmesi için yüksek öğretim kurumu Erasmus (Genişletilmiş) Üniversite Beyannamesi'ne sahip olmalıdır. Standart Erasmus Üniversite Beyannamesi sahibi yükseköğretim kurumları Erasmus staj faaliyeti gerçekleştiremez ve bu kapsamda öğrencilerini yurtdışına gönderemez.
Yükseköğretim kurumları ve yükseköğretim kurumları ve/veya sivil toplum örgütleri tarafından oluşturulan konsorsiyumlar Erasmus Haraketlilik Faaliyeti kapsamında veya veya Erasmus Yerleştirme Konsorsiyumları öğrencilerini bu faaliyetten yararlandırmak üzere AB Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi'ne başvuruda bulunabilirler: Başvuru Yöntemi:
Öğrencilerin faaliyete katılımını sağlamak üzere, öncelikle yükseköğretim kurumunun veya yükseköğretim kurumları ve sosyal ortaklardan oluşan bir konsorsiyumun faaliyete katılmak üzere kendi ülkesindeki ulusal ajansa (Türkiye için AB Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi) hibe başvurusunda bulunması gerekir.
Başvurular yılda bir kere, akademik yıl başlamadan önce, Merkez tarafından duyurulan tarihe kadar yapılır. Söz konusu başvuruda gelecek akademik yılda gerçekleştirilmesi planlanan staj hareketliliği faaliyetleri için hibe talep edilir. Yükseköğretim kurumlarının tarafından yapılan başvurular:
Erasmus Genişletilmiş Üniversite Beyannamesi sahibi yükseköğretim kurumları “Hayatboyu Öğrenme Programı (LLP) ilgili akademik yıla ait Yükseköğretim Kurumları Erasmus Öğrenci ve Öğretim Elemanı Hareketliliği Faaliyetleri için Başvuru Formunun ilgili yerlerini doldurarak, ilgili başvuru dönemi için belirlenen son tarihine kadar başvuruda bulunabilir. Konsorsiyum oluşturarak yapılan başvurular:
Yükseköğretim kurumları, dernek, vakıf ve ticaret odaları gibi, muhtemel diğer kuruluşlardan öğrenci yerleştirmelerini kolaylaştırmak amacıyla oluşturulan gruptur.
Konsorsiyum ortakları arasından bir koordinatör kurum belirlenir ve bu koordinatör kurum, Konsorsiyum adına “Erasmus Yerleştirme Konsorsiyumları için Başvuru Formu” kullanarak, ilgili başvuru dönemi için belirlenen son tarihe kadar hibe başvurusunda bulunur. Konsorsiyuma katılacak yükseköğretim kurumlarının yine Genişletilmiş Erasmus Üniversite Beyannamesi sahibi olması gerekir. Öğrenciler nasıl başvurabilir:
Öğrenciler Erasmus staj hareketliliği faaliyetinden yükseköğretim kurumları veya bu konsorsiyumlar aracılığı ile faydalanabilmektedir. Erasmus programı kapsamında staj yapmak isteyen öğrencilerin kendi yükseköğretim kurumlarının Erasmusla ilgili birimlerine başvurmaları gerekmektedir.
Başvuruda aranılan şartlar ve seçim kriterleri ilgili akademik yıl başlamadan önce yayımlanan Hayatboyu Öğrenme Ulusal Teklif Çağrısında yer alır. Bir öğrenci Erasmus staj hareketliliği faaliyetinden bütün yükseköğrenim hayatı boyunca yalnız 1 defa hibe alarak yararlanabilir, daha sonra hibesiz olarak tekrar yararlanılması mümkündür. Öğrenim hareketliliği hibesi alınması staj hareketliliği hibesi alınmasına engel değildir.
Kimler Yararlanabilir?
Üniversite Öğrencileri: Yararlanıcılar bütün yükseköğretim kurumlarında öğrenim görenler arasından seçilebilir (Yüksek lisans ve doktora dahil). Öğrenci yerleştirmede öğrenim amaçlı hareketlilikten farklı olarak, en az 2. sınıfta olma koşulu aranmaz. Erasmus Öğrenci yerleştirme faaliyetinden tüm yükseköğrenim hayatı boyunca yalnızca 1 defa yararlanılabilir. Mezun ve mezuniyet hakkını elde etmiş olan öğrenciler, mezuniyet veya çıkış belgelerini almamış dahi olsalar, faaliyetten yararlanamazlar. İmzalanacak anlaşmalar açısından bakıldığında öğrenci yerleştirmede; Gönderen yükseköğretim kurumu ile ev sahibi işletme arasında bir ikili anlaşma gerekli değildir. Bütün tarafların dahil olduğu bireysel öğrenci yerleştirme sözleşmeleri bağlayıcı olacaktır. Öğrencilerin seçim şartları ve hibe miktarları için lütfen ilgili akademik yılın Hayatboyu Öğrenme Ulusal Teklif Çağrısına bakınız.
Erasmus Programı Ne Değildir ?
1- Erasmus programı bir "yabancı dil öğrenme programı" değildir.
2- Erasmus programı tam anlamıyla bir "burs" programı değildir.
3- Erasmus programı bir "diploma" programı değildir.
Not: Öğrencinin yurt dışına çıkış işlemleri, yurt dışında kalınacak yer temin edilmesi, pasaport ve vize işlemleri öğrencinin kendi sorumluluğundadır.
Not: Erasmus staj veya öğrenim hareketliliğinden faydalanmaya hak kazanan öğrencinin Uluslararası İlişkiler Koordinatörlüğü tarafından düzenlenen bilgilendirme toplantılarına katılması gerekmektedir. Bilgilendirme toplantılarında öğrencilerin takip etmesi gereken iş akışı detaylı bir şekilde anlatılır, öğrenciye yol haritası çizilir. Özellikle faaliyet süresince yapılması gerekenlerin sorumluluğu öğrenciye ait olduğundan, bilgilendirme toplantıları Erasmus öğrencisi olmaya hak kazanmış adaylar için önem arz etmektedir.
Detaylı Bilgi: Ulusal Ajans